زمین شناسی

امتیاز کاربران

ستاره فعالستاره فعالستاره فعالستاره فعالستاره فعال
 

فروافتادگی یک رویداد ساختمانی در جنوب غربی تراست زاگرس است. در ابتدا این رویداد معرف خاصیت توپوگرافیک است ولی به صورت کلی تر ناحیه ای از زاگرس است که در آن آسماری فاقد رخنمون می باشد

و در حقیقت ادامه ی آن در شمال به فروافتادگی کرکوک می رسد و تا شمال سوریه تداوم دارد؛ ولی در ایران مرزهای این فروافتادگی به سه رویداد زمین ساختی که در شمال زون خمش یا گسله جبهه کوهستانی و در جنوب زون گسله کازرون هستند، محدود می گردد. گسله پی سنگ گذرنده از بهرگانسر، رگ سفید بنگستان ، این فروافتادگی را به دو قسمت دزفول شمالی و دزفول جنوبی تقسیم می نماید. فروافتادگی دزفول ناحیه ای است که بزرگترین میدان های نفتی ایران در آن قرار دارد.

سنگ های منشا شناخته شده در این ناحیه شامل سازندهای گرو کژدمی و پابده-گورپی بوده که در شمال خاوری نفت ها از هر دو منشا کژدمی و پابده-گورپی در مخازن آسماری و بنگستان دیده می شوند و در سایر نواحی نفت های آسماری و بنگستان از منشا کژدمی هستند. احتمالا نفت و گاز یافت شده در مخازن خامی از سازند گرو منشا گرفته اند. سنگ های مخازن نفتی و گازی فروافتادگی دزفول شامل ماسه سنگ اهواز، آهک آسماری، آهک های ایلام و سروک و آهک های داریان و فهلیان می باشند و پوش سنگ های این ناحیه شامل سازند گچساران برای مخازن آسماری و آسماری-بنگستان، سازندهای پابده-گورپی برای ایلام و سروک، سازند شیل سورگه برای سازندهای سروک، سازند شیل کژدمی برای سازند داریان و سازند شیل گدوان برای سازند فهلیان در نظر گرفته می شوند. نفتگیر های ساختمانی و یا به عبارتی تاقدیس ها تنها نوع نفتگیر ها را در فروافتادگی دزفول تشکیل می دهند که در حقیقت از انواع چین های خوابیده، برگشته، نامتقارن، متقارن و آرام تشکیل می شوند و  معمولا ناهماهنگی بین چین خوردگی سازند گچساران و چین خوردگی آسماری و سازندهای قدیمی تر دیده می شود.

اولین حفاری انجام شده در فروافتادگی دزفول طی سال های ۱۲۸۶-۱۲۸۵ در ناحیه ی شاردین ماماتین در شمال رامهرمز بدون نتیجه ماند. در دهه ۱۲۸۹-۱۲۷۹ و در سال ۱۲۸۷ میدان مسجد سلیمان کشف گردید. در دهه ۱۲۹۹-۱۲۸۹ اکتشافی صورت نگرفت. در دهه ۱۳۰۹-۱۲۹۹ میدان هفتکل کشف شد. در دهه ۱۳۱۹-۱۳۰۹ میدان های آغاجاری، گچساران و پازنان و نفت سفید کشف گردیدند. در دهه ۱۳۲۹-۱۳۱۹ میدان لالی و در دهه ۱۳۳۹-۱۳۲۹ میدان های اهواز و بینک کشف شدند. در دهه ۱۳۴۹-۱۳۳۹ میدان های رامشیر کرنج، گلخاری، مارون، بی بی حکیمه، پارسی ، پره سیاه، رگ سفید، کوپال، رامین، آب تیمور، چشمه خوش، کیلور کریم، شادگان و لبه سفید اکتشاف گردیدند. از سال ۱۳۵۷-۱۳۴۹ میدان های کارون ، خویز، سولابدر، کبود، دهلران، گرنکان، چلینگر، شادگان، نرگسی، زیلایی، میلاتون، رودک، چهاربیشه، پایدار، پایدار غرب، دالپری، پلنگان، زاغه و سیاه مکان شناسایی و کشف شدند. پس از سال ۱۳۵۷، مدیریت اکتشاف شرکت ملی نفت ایران موفق به کشف میدان های خیرآباد، شور، منصورآباد چنگوله، آذر، سوسنگرد، بنگستان، کرنج خامی، مارون خامی، رامین بنگستان، بینک خامی، اهواز خامی، منصوری خامی شده است. البته شایان توجه است که وجود نفت و گاز در خامی میدان های مارون، اهواز، منصوری و منصورآباد قبل از سال ۱۳۵۷ معلوم شده بود ولی بعد از این سال با چاه های بیشتر حفر شده ذخایر آن ها به اثبات رسید. در دهه اخیر مطالعاتی پیرامون ارزیابی اهداف اکتشافی توسط شرکت استرالیایی سانتوز و شرکت بی پی در شمال خاوری فروافتادگی دزفول صورت گرفت و مطالعات دیگری توسط کنسرسیومی از اویل سرچ استرالیا، کافپک کویت و کپس در نواحی جنوبی این ناحیه و حوالی دشت برازجان و همچنین مطالعات دشت لالی توسط شرکت لوک اویل روسیه انجام شد. در مجموع حدود۱۲۰ تاقدیس و مناطق امیدبخش در این ناحیه شناخته شده است که حدود ۹۰ تاقدیس حفاری و حدود ۳۰ شبه تاقدیس باقی مانده است که بعضا شامل دژ، سفلی ، شاهور، سرخه، خندق، گل گیر، سالیران، اندکان، سردشت، کوهانک، دوشیران، میران،فال، فلاش، رامهرمز، سراب، بید زرد، بید کرز و دهدشت می باشد.

 

 

 

 

منبع: مقدمه ای بر ارزیابی مخازن نفتی زاگرس - همایون مطیعی

محبوب ترین ها

خواص سنگ مخزن 15 ارديبهشت 1395 8
اسیدکاری 21 تیر 1395 5
نمودارگیری چاه 11 مرداد 1395 4
خواص سنگ مخزن 23 تیر 1395 3
تکمیل چاه 02 تیر 1395 3

پربازدیدترین مطالب

آخرین مطالب گروه