ژئوفیزیک

امتیاز کاربران

ستاره فعالستاره فعالستاره فعالستاره فعالستاره فعال
 

علم ژئوفيزيك، مطالعه زمين با استفاده از روش‌هاي فيزيكي است. آغاز علم ژئوفيزيك به كشف گيلبرت درباره مغناطيس زمين و تئوري نيوتن درباره نيروي گراني زمين بر مي‌گردد.مطالعات ژئوفيزيكي برخلاف مطالعات زمين‌شناسي بيشتر كمي و غير توصيفي‌اند تا كيفي و توصيفي.

 

هدف اصلي بررسي‌هاي ژئوفيزيكي، تعيين محل ساختارهاي زمين‌شناسي و درصورت امكان اندازه‌گيري ابعاد و ويژگي‌هاي فيزيكي آنهاست. مثلاً در اكتشاف نفت، هدف به دست‌آوردن اطلاعات ساختاري است زيرا نفت با عوارض خاصي مثل طاقديس، گسل و … در ارتباط است. به طور كلي ژئوفيزيك به دو دسته ژئوفيزيك علمي و ژئوفيزيك عملي تقسيم مي‌شود:

ژئوفيزيك علمي:

بررسي و شناسايي بعضي از خصوصيات فيزيكي زمين كه خود به بخش‌هاي كوچكتري تقسيم مي‌شود:

  • ژئودزي و گراني‌سنجي: مطالعه شكل و ميدان گرانش زمين
  • لرزه‌شناسي: مطالعه زمين لرزه‌ها و ارتعاشات حاصل از انفجار هسته‌اي و شيميايي
  • ژئومغناطيس و ژئوالكتريكي: مطالعه مغناطيس زمين و پديده‌هاي الكتريكي آن
  • ژئوترمومتري: مطالعه ويژگي‌هاي حرارتي زمين
  • تكتونوفيزيك: مطالعه جنبه‌هاي فيزيكي تكتونيك جهاني و منطقه‌اي
  • ژئوكرونولوژي یا سن سنجی: مطالعه و بحث درباره تاريج زمين و زمان حوادث آن.
    ژئوفيزيك عملی: استفاده از روش‌هاي ژئوفيزيكي و اندازه‌گيري خصوصيات فيزيكي سنگ‌هاي زيرسطحي براي اكتشاف ذخاير پنهان شده در زير زمين (از قبيل نفت، گاز، آب، كاني‌ها و …) و يا براي مقاصد مهندسي كه به سه بخش تقسيم مي‌شود.
    دورسنجي: مطالعه خصوصيات سنگ‌هاي سطح زمين با استفاده از ماهواره در مقياس بسيار بزرگ كه تشعشعات و امواج راداري، مايكروويو و مادون قرمز توسط دوربين‌هاي مخصوصي ثبت مي‌گردند.
    چاه‌پيمايي يا چاه‌نگاري: مطالعه و بررسي درون زمين با استفاده از دستگاههاي پايين رونده كه بيشتر از ساير روش‌هاي ژئوفيزيكي مورد توجه زمين‌شناسان است.
    ژئوفيزيك سطحي (Surface Geophysics): مطالعه خصوصيات فيزيكي سنگ‌هاي سطحي و دريايي و زميني انجام مي‌شود. روش‌هاي مطالعه ژئوفيزيك سطحي بسيار گوناگون است به طوري كه به زيربخش‌هاي مختلفي تقسيم مي‌شود:
    روش حرارت سنجي: اندازه‌گيري درجه حرارت را در مقياس‌هاي كوچك انجام مي‌دهد كه منجر به شناسايي ساختارهاي كم عمق از قبيل: گسل، طاقديس و گنبد نمكي و غیره مي‌شود. مهم‌ترين پارامتر اندازه‌گيري در اين روش تغييرات درجه حرارت نسبت به عمق است.
    روش الكترومغناطيس: اندازه‌گيري ميدان مغناطيسي ثانويه زمين و رديابي گسل‌ها، رگه‌هاي نازك، كابل و لوله‌هاي زيرزميني و غيره.
    روش الكتريكي: اندازه‌گيري خواص الكتريكي سنگ‌ها و تعيين مكان كاني‌ها از روي خواص الكتريكي معين آنها. اين روش به دليل عمق نفوذ كم (تا 500 متر) در اكتشافات نفتي كاربرد كمي دارد.
    كاوش گراني سنجي (Gravity Survey): اين روش براي اندازه‌گيري تغييرات گراني زمين و شناسايي انواع مختلف ساخت‌هاي زير سطحي به كار برده مي‌شود. گراني سنجي بيشتر براي اكتشافات مقدماتي به كار مي‌رود.
    كاوش مغناطيسي (Magnetic Survey): اندازه‌گيري تغييرات ميدان مغناطيسي زمين و شناسايي عمق پي سنگ و وسعت حوضه رسوبي، به خصوص در مناطق بدون كارهاي اكتشافي قبلي از اهداف كاوش‌هاي مغناطيسي است.
    بررسي‌هاي لرزه‌نگاري (Seismic Survey): از جمله مهم‌ترين برتري‌هاي اين روش، دقت بالا، عمق بررسي زياد و توان تفكيك بالاي آن است. معمولاً در مراحل اوليه اكتشاف در حوضه‌هاي ناشناخته، به خاطر كمبود اطلاعات از خصوصيات ساختاري، رسوب‌شناسي و دياژنتيكي مخزن، حفاري ممكن است بي‌نتيجه بماند. داده‌هاي لرزه‌اي مي‌تواند كمبودهاي اطلاعاتي فوق را جبران كند.

محبوب ترین ها

خواص سنگ مخزن 15 ارديبهشت 1395 8
اسیدکاری 21 تیر 1395 5
نمودارگیری چاه 11 مرداد 1395 4
خواص سنگ مخزن 23 تیر 1395 3
تکمیل چاه 02 تیر 1395 3

پربازدیدترین مطالب

آخرین مطالب گروه