امتیاز کاربران

ستاره فعالستاره فعالستاره فعالستاره فعالستاره فعال
 

حرکت ذرات ریز درون محیط متخلخل را مهاجرت ذرات می گویند.

 این پدیده هنگامی رخ می دهد که نیروي برشی ناشی از جریان سیال درون محیط متخلخل بیشتر از یک حد معین بوده به نحوي که ذرات طبیعی درون سنگ را از محل اولیه ي خود جدا کرده و آن ها را به دهانه ي حفره (منظور گلوگاه حفره است) منتقل می کند. این موضوع باعث کم شدن قطر گلوگاه یا انسداد آن و در نتیجه کاهش تراوایی (به دلیل کاهش سطح مقطع در دسترس براي جریان) می گردد. به تجمع و انباشت ذرات ریز در مقابل گلوگاه حفرات، پلی شدن گفته می شود. این نوع آسیب سازند نزدیک حفره ي چاه به عنوان یکی از مهمترین عوامل بالقوه کاهش تراوایی محسوب می شود.

ذرات ریز معمولاً به ذراتی گفته می شود که اندازه اي کمتر از 325 مش ( 44 میکرون) دارند. انواع مختلفی از مواد پتانسیل مهاجرت را دارا می باشند. براي نمونه می توان کانی هاي رسی مختلف (مانند کائولینایت)، سنگ ریزه ها، پیروبیتومن، پایریت و غیره را نام برد. عموما مهاجرت ذرات در سازندهاي آواراي (تخریبی) مانند ماسه سنگ ها مشکل ساز بوده که دلیل آن وجود مواد با پتانسیل تحرك بالا (ذرات رسی) درون حفرات سنگ می باشد. برخی مواقع مهاجرت ذرات می تواند در سازندهاي کربناته با مهاجرت ذرات دولومیت، سنگ آهک کریستالی یا دانه هاي سنگ آهک و غیره رخ دهد ولی همانگونه که بیان شد احتمال رخداد آن در سازندهاي ماسه سنگی بیشتر است.

پدیده ي مهم در ارتباط با مهاجرت ذرات این است که ذرات جابجا شده اي که باعث انسداد حفرات و کاهش تراوایی می شوند، اساساً کوچک تر از اندازه ي دهانه ي حفراتی که سعی در عبور از آن ها دارند می باشند. به طور کلی اگر اندازه ي ذرات مهاجر بزرگتر از 30 درصد اندازه ي دهانه ي حفرات باشد، تمایل به تشکیل پل هاي دائمی وجود داشته و باعث کاهش قابل توجه تراوایی می شود. در جریان هاي با دبی کم و آرام، ذرات کوچکتر با اندازه حدود 7 الی 10 درصد دهانه ي حفرات، پتانسیل تشکیل پل هاي دائمی و کاهش تراوایی را دارند.

عموما ذرات تمایل دارند در فاز ترکننده حرکت کنند. به عنوان نمونه اگر سازند آب دوست باشد، فاز غیر تر (گاز یا نفت) را می توان با دبی نسبتا بالایی و بدون نگرانی از بروز مهاجرت ذرات تولید کرد چرا که ذرات بدلیل قرار گرفتن در فاز آبی غیرمتحرك (در این حالت تراوایی نسبی براي فاز آبی صفر است)، در حالت سکون بوده و تمایلی به حرکت ندارند. 

در سنگ هاي آب دوست، مهاجرت ذرات تنها هنگامی روي می دهد که غلظت فاز ترکننده (یعنی آب) به اندازه کافی بالا بوده و اشباع آب بالاتري در ناحیه ي نزدیک دهانه ي چاه وجود داشته باشد که در این حالت تراوایی نسبی براي فاز آبی دیگر صفر نخواهد بود. براي نمونه چند مورد از اتفاقاتی که سبب می شود تا اشباع آب در ناحیه ي اطراف چاه افزایش یابد عبارت است از انگشتی شدن آب در هنگام عملیات تزریق آب، مخروطی شدن آب، نفوذ سیال حفاري پایه آبی، انباشت آب ناشی از انگیزش چاه (اسیدکاري یا لایه شکافی هیدرولیکی). هنگامی که تراوایی نسبی آب صفر نباشد، فاز آب شروع به حرکت کرده و در صورتی که سرعت حرکت آب به اندازه ي کافی بالا باشد، ذرات شروع به مهاجرت کرده و به محل هاي داراي پتانسیل انسداد منتقل می شوند که در آنجا کاهش تراوایی اتفاق می افتد.

محبوب ترین ها

خواص سنگ مخزن 15 ارديبهشت 1395 8
اسیدکاری 21 تیر 1395 5
نمودارگیری چاه 11 مرداد 1395 4
تکمیل چاه 02 تیر 1395 3
خواص سیالات مخزن 23 ارديبهشت 1395 3

پربازدیدترین مطالب

مطالب مرتبط