امتیاز کاربران

ستاره فعالستاره فعالستاره فعالستاره فعالستاره فعال
 

با توجه به نمودار سه جزیی شرایط مخزن و ترکیب درجه جرارت و فشار آن و ترکیوب گاز تزریقی، تعاریف مختلف برای انواع تزریق گاز وجود دارد.

تزریق در فشار بالا:

در این حالت امتزاج به وسیله گاز رقیق (Lean) با افزایش فشار مخزن حاصل می گردد. مکانیزم تزریق گاز طبیعی در فشار بالا در مخازنی که نفت فرار دارند می تواند منجرر به جابجایی امتزاجی نفت مخزن گردد. هیدروکربورهای میانی (اتان تا هگزان) از نفت اطراف چاه های تزریقی تبخیر شده و به سوی فاز گاز تزریق می رود تا زمانی که گاز به اندازه ای غنی شود که بتواند با نفت دست نخورده ممزوج گردد. به عنوان جزیی از فاز قابل امتزاج جدید، تمام نفت از سنگ ها جدا گشته و عملاً به وسیله گاز جاروب می شود . فشار لازم برای امتزاج نفت مخزن و گاز طبیعی بستگی به مقدار هیدروکربورها در نفت و ترکیب گاز دارد. این فشار را می توان از نمودارهای مربوطه که بر روی نفت های مختلف تهیه شده ، تخمین زد. این شیوه، رانش گاز تبخیر شونده نیز خوانده می شود .

تزریق امتزاجي با گاز غني شده :

بطور کلی، فشارهایی که برای امتزاج متان و گازهای رقیق با نفت خام مخزن لازم است بالاتر از فشار عادی عملکرد مخزن می باشد. برای اینکه بتوان به امتزاج در فشارهای پائین تر رسید، گاز جابجا کننده باید با پروتان و یا بوتان غنی گردد تا قابلیت امتزاج فراهم شود. امتزاج با نفت در این روش به وسیله گاز غنی شده جاصل می گردد. نفت جابجا شده مرتباً با حلال جدید، یعنی اجزای میانی با فرآیندی به نام تماس چند جانبه، تماس جاصل می کند تا به امتزاج پویا یا شرطی برسد. این انتقال هیدروکربورهای میانی عمدتاً از طریق چگالش(Condensation) گاز صورت می گیرد. این نوع مکانیزم ، رانش گاز چگالنده (Condensing Gas Drive) نیز خوانده می شود.

امتزاج لخته ای:

وقتی که غنای کافی در گاز وجود داشته باشد گاز جابجا کننده با نسبتها ممزوج خواهد شد. این فرآیند معمولاً درصد بالایی مایع لازم دارد و کاربرد آن به طور کلی محدود به مواردی است که لخته ای باریک می تواند بین نفت و گاز باشد. این فرآیند در واقع عمل امتزاجی مایع با مایع است که در آن جممی از پروپان مایع یا LPG و یا حلال دیگر تزریق می شود و متعاقب آن برای جلو راندن نفت به اطراف چاه های تولیدی، گاز متراکم تزریق می کنند. مایع تزریق شده اول که قابلیت امتزاج با نفت را دارد آن را به طور کامل جابجا نموده و به جلو می راند. برای مخازنی که فشار آنها کمتر از 2000 پام باشد جبهه ای از LPG مایع به طور کامل لازم است تا بتوان به جابجایی امتزاجی دست یافت. این جبهه (LPG) را نیز می توان به طریقی ممزوج با گاز جابجا نمود. فشاری که برای متان لازم است تا با LPG ممزوج شود بستگی به ترکیب LPG و درجه حرارت مخزن دارد. برای پروتان و بوتان به ترتیب فشار امتزاج بالاتر لازم است تا بتواند پروپان و بوتان را به طریقی امتزاجی جابجا نماید. فشار لازم برای جابجایی جبهه معینی از پروپان و بوتان در آزمایشگاه تعیین می شود.

بازگرداني گاز میعاني :

در مخازن میعانی عمل تزریق مجدد نفت میعانی نیز صورت می گیرد. این عمل خود نوعی تزریق امتزاجی است زیرا سیالات تشکیل دهنده در ظروف تفکیک کاملاً با گاز موجود در مخزن همگن بوده و قابلیت امتزاج را دارا می باشند . ضریب بازیافتی در این عملیات، به علت اینکه فشار موئین در منافذی که سیال تزریق شده عبور می کند وجود ندارد، بسیار بالاست. منافذ کوچک و بن بست که احتمالاً از تماس با سیال تزریقی محروم می مانند گاز را در خود نگه داشته و باعث نقصان ضریب بازیافت کلی مخزن می شود. این نوع عمل را ممکن است تزریق امتزاجی گاز با گاز گویند .

عوامل مؤثر در راندمان تزریق امتزاجي :

مهمترین عوامل مؤثر در راندمان تزریق امتزاجی، اندازه و شکل مخزن ، ناهمگن بودن سنگ مخزن از لحاظ درجه تخلخل و قدرت نفوذ پذیری ، شیب ساختمان مخزن ، طبیعت گاز و نفت موجود در مخزن، شرایط فشار و درجه حرارت مخزن و بالاخره درجه اشباع سیالات موجود در مخزن می باشد.

شرایط الزم برای تزریق امتزاجي

مهمترین شرایط برای رانش امتزاجی موفق، رسیدن به تعادل ثقلی یا جابجایی پایدار می باشد. این رابطه در یک مخزن با سازنده های شدیداً شیب دار با شیب های با نفوذ پذیری کلی بالا تحقق می یابد. اگر چه نفوذ پذیری شکاف ها به نفوذ پذیری مخزن می افزاید، اما شکافدار بودن مخزن از راندمان رانش امتزاجی می کاهد. حرکت تدریجی جابجا کننده ( گاز) در امتداد شکاف ها بدون آنکه به طور کامل با نفت ماتریکس تماس حاصل نماید، دلیل عمده این مسئله است.

جابجایی امتزاجی پایدار در لایه های عمودی نمی تواند بوجود آید مگر با لایه های بسیار باریک. تجربه های آزمایشگاهی و اطلاعات روزمره نشان می دهد که در این مورد نیروی ثقل فائق خواهد آمد و انگشتی شدن (Fingering) باعث راندمان پایین بهره وری خواهود شد. ناهمگونی مخزن این مسئله را خراب تر خواهد کرد. سایر شرایط مناسب برای تزریق امتزاجی عبارتند از:

·         سازند همگن

·         نفوذ پذیری بالای ماتریکس، اگر سازند شکافدار باشد .

·         ستون نفت ضخیم

·         عدم وجود کلاهک گازی

·         فشار اولیه بالا در مخزن ، ترجیحاً بیش از فشار امتزاجی 

·         خواص مناسب سیال مخزن (نفت سبک، گاز غنی)..

محبوب ترین ها

خواص سنگ مخزن 15 ارديبهشت 1395 8
اسیدکاری 21 تیر 1395 5
نمودارگیری چاه 11 مرداد 1395 4
تکمیل چاه 02 تیر 1395 3
خواص سیالات مخزن 23 ارديبهشت 1395 3

پربازدیدترین مطالب

آخرین مطالب گروه

مطالب مرتبط