امتیاز کاربران

ستاره فعالستاره فعالستاره فعالستاره فعالستاره فعال
 

مهمترین وجه تمایز این دو نوع مخزن در مکانیزم تولید آنها می باشد، زیرا وجود شکافها در مخازن شکافدار طبیعی باعث ایجاد انواع گوناگونی از تولید در مقایسه با مخازن معمولی (بدون شکاف) میگردند.

مخازن شکاف دار بخش عمده اي از مخازن هیدروکریري کشور را تشکیل می دهند. تفاوت مخازن شکافدار و معمولی آنچنان زیاد هستند که رفتار یک مخزن شکافدار به ندرت با رفتاریک مخزن معمولی تطابق دارد. وجود تخلخل دو گانه شامل محیط متخلخل (تخلخل زیاد/ تراوایی کم) و شبکه شکاف ها (تخلخل کم/ تراوایی زیاد) با خصوصیات فیزیکی متفاوت سبب شده است که ساختار این مخازن بسیار پیچیده تر از مخازن معمولی (بدونه شکاف) باشد.

مخازن شکافدار داراي دو سیستم مجزا با ویژگی هاي متفاوت هستند:

1.        سیستم ماتریس که داراي تخلخل بالا و تراوایی پایین است.

2.        سیستم شکاف که داراي تخلخل پایین و تراوایی بالا است.

مکانیزم های تولید از مخازن شکافدار طبیعی عبارتند از:

·         تولید از طریق پدیدة همرفت.

·         تولید از طریق پدیدة نفوذ.

·         تولید از طریق گاز محلول.

·         تولید از طریق ریزش ثقلی و جذب (آشام).

·         تولید از طریق فرآیند بلوک به بلوک.

·         تولید از طریق ریزش ثقلی غیرتعادلی گاز- نفت.

مکانیزم ریزش ثقلی

مکانیزم ریزش ثقلی در مخازن شکافدار زمانی رخ می دهد که گاز موجود در داخل شکاف، جایگزین نفت داخل ماتریس شود. با افزایش اختلاف ارتفاع سطوح تماس نفت-گاز در شکاف و ماتریس، نیروي ثقل نسبت به نیروي مویینگی پیشی می گیرد. در نتیجه، مکانیزم ریزش ثقلی فعال می شود و نفت را از ماتریس خارج می کند. هنگامی که تنها نیروي حرکت دهنده سیال در ماتریس، نیروي ثقلی باشد و هیچ نیروي خارجی دیگري در فرایند تولید دخالت نداشته باشد، اصطلاح ریزش ثقلی آزاد به کار می رود. مطالعات مختلف درباره ریزش ثقلی نشان داده اند که عواملی همچون ارتفاع ماتریس ها، ضخامت و شیب شکاف ها، اختلاف دانسیته سیالات درون ماتریس و شکاف، توزیع اندازه ذرات، فشار مویینگی، و اشباع آب همزاد بر سرعت و میزان فعالیت مکانیزم ریزش ثقلی موثر هستند.

تاثیر مکانیزم آشام مویینه

اگرچه مکانیزم آشام مویینه نقش مهمی را در بازیافت نفت از مخازن معمولی ایفا می کند، اما می توان آن را یکی از موثرترین مکانیزم ها در مخازن شکافدار نیز دانست. این مکانیزم که تحت تاثیر گرادیان هاي فشارهاي مویینه در فضاي متخلخل رخ می دهد، باعث می شود که سیال تر کننده به درون سنگ کشیده شود و به طور همزمان سیال غیر تر کننده در جهت مخالف از سنگ خارج می شود. در صورتی که ماتریس آب دوست باشد (داراي فشار مویینه مثبت باشد) و همجنین آب به مقدار کافی موجود باشد، آشام مویینه یک مکانیزم کارساز خواهد بود. در سیستم هاي نفت-گاز، نفت فاز تر کننده است و تمایل دارد به داخل ماتریس کشیده شود.بنابراین زمانی که ماتریس به طور کامل توسط شکاف هاي پر شده با گاز احاطه شده باشد، هیچ تولید نفتی از بلوك هاي ماتریس توسط این مکانیزم صورت نخواهد گرفت. بنابراین، اقتصادي ترین و معمول ترین روش بازیافت نفت ماتریس توسط مکانیزم آشام مویینه، روش تزریق آب است.

مکانیزم نفوذ

یکی دیگر از مکانیزم هاي دخیل در بازیافت نفت از مخازن شکاف دار، مکانیزم انتشار مولکولی بین گاز و نفت شکاف و ماتریس است. در مخازنی با تراوایی متوسط به بالا، میزان بازیافت نفت توسط این روش بسیار محدود ارزیابی شده است. با این وجود، در مخازنی با تراوایی کم که تاثیر مکانیسم هاي دیگر در آن کمتر است، مکانیسم انتشار نقش بیشتري را در تولید نفت ایفا می کند. کشش سطحی میان فازهاي نفت و گاز تاثیر بسزایی در فعالیت این مکانیزم دارد. به طور کلی با افزایش این پارامتر، میزان بازیافت نفت توسط مکانیسم انتشار افزایش خواهد یافت. همچنین لازم به ذکر است که انتشار مولکولی نفت و گاز در فضاهاي خالی، به قطر این فضاها و اندازه آنها وابسته است. بنابراین، میزان انتشار مولکولی در فضاهاي خالی پر پیچ و خم بیشتر از فضاهاي خالی با مسیر مستقیم است.

مکانیزم رانش گاز محلول 

مکانیزم رانش گازی نقش مهمی را در بازیافت نفت و تاریخچة تولید گذشته و آیندة اکثر مخازن بازی می‌کند. این امر مخصوصا در مورد مخازن شکافدار صادق می باشد. دلیل این امر نیز آن است که نرخ افت فشار در اکثر مخازن شکافدار تنها در حد چند بار (bar) در سال می باشد؛ چون در مخازن شکافدار به دلیل کوچک بودن بلوک‌های ماتریکس در مقایسه با ضخامت ستون نفتی، گاز جدا شده تنها پس از طی مسافتی کوتاه به سیستم شکاف ها می رسد. گازی که به این صورت از بلوک‌های ماتریکس خارج شده است می تواند به راحتی از طریق سیستم شکاف های موجود خود را به کلاهک گازی برساند. علاوه بر این تغییرات فشار بین دهانة چاه و شعاع تخلیه آن معمولا کم بوده و محدود به فواصل کوتاه می باشد در حالی که در مخازن ماسه سنگی این مقدار می تواند بسیار بزرگ باشد.

محبوب ترین ها

خواص سنگ مخزن 15 ارديبهشت 1395 8
اسیدکاری 21 تیر 1395 5
نمودارگیری چاه 11 مرداد 1395 4
خواص سنگ مخزن 23 تیر 1395 3
تکمیل چاه 02 تیر 1395 3

پربازدیدترین مطالب

آخرین مطالب گروه