امتیاز کاربران

ستاره فعالستاره فعالستاره فعالستاره فعالستاره فعال
 

درجۀ اشباع کسر یا درصدی از حجم خلل و فرج سنگ است که با سیال خاصی (گاز، آب یا نفت) اشغال شده است.

 

 

معادلۀ این خاصیت به صورت زیر است:

Sf=(Vf/P.V)    Eq.1

P.V، حجم فضای متخلخل؛ Vf حجم سیال؛ ،Sدرجه اشباع سیال

 

درجۀ اشباع هر فاز بین 0 تا 100 درصد است. مجموع درجات اشباع سیالات مختلف یک مخزن همواره برابر یک است؛ مثلاً اگر مخزن از سه سیال آب، نفت و گاز پر شده باشد:

Sw+So+Sg=1

به عقیده دانشمندان در اکثر مخازن، سیالات در حالت تعادل هستند، بنابراین بر اساس دانسیته اشان از همدیگر جدا می شوند؛ یعنی گاز از بالا و آب از پایین نفت را محصور می کنند. علاوه بر زیر یا کنار نفت آب محتوایی در تمام نواحی گازدار و نفت دار وجود دارد. مقدار آب موجود در این نواحی کمترین و غیر قابل کاهش است. نیروهای نگهدارندۀ آب در این نواحی به نیروهای موئینگی معروف اند. زیرا تنها در منافذی با اندازه های موئین اهمیت می یابند.

درجۀ اشباع آب محتوایی Swc، اصولاً پارامتری مهم است زیرا فضای موجود برای نفت و گاز را در یک محیط متخلخل کاهش می دهد. کلاً درجۀ اشباع آب محتوایی یکنواخت در تمام گسترۀ مخزن توزیع نشده است بلکه، بسته به نفوذپذیری، لیتولوژی و فاصله از سطح آب آزاد، مقدار آن در نقاط مختلف مخزن متفاوت است. یکی دیگر از پارامترهای مهم مرتبط با درجۀ اشباع درجۀ اشباع بحرانی است. هر سیال در مخزن درجۀ اشباع بحرانی خاص خود را دارد:

درجۀ اشباع بحرانی آب Swc

درجۀ اشباع بحرانی آب، درجۀ اشباع آب محتوایی و درجۀ اشباع آب غیرقابل کاهش، همواره به جای هم استفاده می شوند. هر سه این پارامترها بیشترین درجۀ اشباع آب اند که تا آن درجه آب در محیط بدون حرکت باقی خواهد ماند

درجۀ اشباع بحرانی نفت، Soc 

برای این که نفت بتواند در محیط متخلخل جریان یابد، درجۀ اشباع آن باید از مقداری معین فراتر رود که به درجۀ اشباع بحرانی نفت معروف است. تا زمانی که درجۀ اشباع نفت به این حد خاص نرسد، نفت در خلل و فرج باقی می ماند و جریان نخواهد یافت.

درجۀ اشباع نفت باقی مانده، Sor

در فرایند جابه جایی نفت خام با آب یا گاز تزریقی یا نفوذی درون یک محیط متخلخل، در نهایت مقداری نفت در محیط باقی خواهد ماند که قابل استحصال نیست. به این درجۀ اشباع، درجۀ اشباع نفت باقیمانده می گویند که مقدار آن از درجۀ اشباع بحرانی بزرگتر است. معمولاً در زمان جابه جایی فاز تر با فاز غیرتر، درجۀ اشباع باقی ماندۀ فاز تر نیز گفته می شود.

درجۀ اشباع نفت قابل جابه جایی، Som

 

یکی دیگر از درجات اشباع نفت است که به صورت کسری از حجم خلل و فرج اشغال شده با نفت قابل جابه جایی تعریف می شود:

Sor=1-Swc-Soc

درجۀ اشباع بحرانی گاز، Sgc

 

با افت فشار مخزن به زیر فشار نقطۀ حباب، گاز از فاز نفتی جدا می شود و درجۀ اشباع گاز همراه با افت فشار مخزن نیز افزایش می یابد. در این حالت فاز گازی تا رسیدن به درجۀ اشباعی مشخص که اصطلاحاً درجۀ اشباع بحرانی گاز نامیده م یشود حرکتی ندارد. با فراتر رفتن درجۀ اشباع گاز از درجۀ اشباع بحرانی، گاز شروع به حرکت می کند.

محبوب ترین ها

خواص سنگ مخزن 15 ارديبهشت 1395 8
اسیدکاری 21 تیر 1395 5
نمودارگیری چاه 11 مرداد 1395 5
تکمیل چاه 02 تیر 1395 3
فرازآوری مصنوعی 15 ارديبهشت 1395 3

پربازدیدترین مطالب

آخرین مطالب گروه

مطالب مرتبط