امتیاز کاربران

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال
 

تمامی سازندهای مخزنی از دانه‌های جامد تشکیل شده و فضای خالی بین آن‌ها اشباع شده از سیالات مخزنی (نفت، گاز و آب) است. تمام مواد جامد سازنده سنگ مخزن، بجز چند کانی خاص، نارسانا هستند. همچنین دو فاز هیدروکربنی گاز و نفت به عنوان دو سیال مهم مخزن نیز نارسانا هستند.

در این بین تنها سیال رسانای مخزن را می‌توان آب دانست که مقادیر مختلفی از نمک‌هایی مانند NaCl، MgCl2 و KCl را در خود بصورت محلول دارند. جریان الکتریکی در آب توسط حرکت یون این نمک‌ها به وجود می‌آید که به الکترولیت معروف هستند.

خواص الکتریکی سنگ مخزن وابسته به هندسه فضای خالی حفرات سنگ و سیال داخل آن دارند. در مقایسه یک سنگ اشباع از هیدروکربن و یک سنگ اشباع از آب سازندی، مقدار مقاومت در سنگ اول به مراتب بیشتر از نمونه دوم خواهد بود. همچنین بیشتر شدن آب همزاد در مخازن نفتی به کمتر شدن مقاومت سنگ کمک می‌کند. در نتیجه، این وابستگی خاصیت مقاومت الکتریکی سنگ به سیال داخل آن نشان دهنده اهمیت تعریف پارامتری به نام فاکتور مقاومت الکتریکی سنگ می‌باشد. بر همین اساس خواص الکتریکی آب سازندی، تکنیک چاه آزمایی الکتریکی در بررسی اشباع آب مخازن بر حسب عمق مورد استفاده قرار می‌گیرد.

 

فاکتور مقاومت الکتریکی سنگ:

اندازه مقاومت آب نمک در فضایی به طول  و سطح مقطع  که تحت تاثیر جریان الکتریکی مشخص با ولتاژ  قرار گرفته است را با استفاده از قانون اهم  می‌توان بصورت کلی با رابطه زیر بیان کرد:

rw = E/lw

که با توجه به توضیحات فوق مقدار مقاومت آب نمک برابر است با:

Rw = rw(A/L) = (E A)/(L lw)

حال نمونه سنگ مخزنی مطابق شکل با همین ابعاد که کاملا از سیالی مشابه سیال فوق اشباع شده است را در نظر بگیرید، با قرار دادن این سنگ متخلخل تحت تاثیر جریان الکتریکی و ولتاژی برابر، مقاومت سنگ طبق رابطه زیر قابل تعریف است:

Ro = ro (A/L) =  (E A)/(L lo)

با تقسیم دو رابطه فوق برهم و ساده سازی عبارات خواهیم داشت:

Ro/Rw = lw/lo

آرشی رابطه فوق را بصورت پارامتر فاکتور مقاومت الکتریکی سنگ معرفی کرد:

FR = Ro/Rw

از آنجایی که مقاومت سنگ همواره مقداری بیشتر از مقاومت آب سازند است، مقدار عددی فاکتور مقاومت الکتریکی سازند همیشه بزرگتر از 1 خواهد بود.

به عنوان مثال تاثیر آب نمک برای سه نمونه سنگ آهنگ، ماسه سنگ بدون گل و ماسه سنگ اشباع از آب و گل با پارامترهای یکسان (مانند تخلخل، سیمان، مقدار شیل) روی فاکتور مقاومت الکتریکی سنگ بررسی شده است. برای سنگ آهک و ماسه سنگ تمیز مقدار  تقریبا ثابت است. در ماسه سنگ اشباع با آب و گل مقدار  با افزایش مقاومت آب کاهش پیدا کرده و طبعا مقدار مقاومت کلی سازند افزایش می‌یابد. این تغییر در  وابسته به نوع، مقدار و چگونگی پخش گل در فضای متخلخل داخل سازند است.

محبوب ترین ها

خواص سنگ مخزن 15 ارديبهشت 1395 8
اسیدکاری 21 تیر 1395 5
نمودارگیری چاه 11 مرداد 1395 5
تکمیل چاه 02 تیر 1395 3
فرازآوری مصنوعی 15 ارديبهشت 1395 3

پربازدیدترین مطالب

آخرین مطالب گروه